توسط : دکتر بابک یکتاپرست، سرپرست معاونت اجتماعی سازمان انتقال خون ایران:
با پیشرفت پزشکی و افزایش عملهای جراحی پیشرفته و پیوند عضو، نیاز به خون و فرآوردههای خونی روزبهروز بیشتر میشود و دیگر محدود به فصل یا مناسبت خاصی نیست.
وی در گفتوگو با هاریکا تأکید کرد: هرچه علم پزشکی جلوتر میرود، مصرف خون هم بهطور مستقیم افزایش مییابد؛ بنابراین اهدای خون باید به یک باور و فرهنگ پایدار در جامعه تبدیل شود.
آلودگی هوا مانع اهدای خون نیست، اما مراجعه را کم میکند
دکتر یکتاپرست با اشاره به وضعیت آلوده تهران گفت:
- گروههای پرخطر (سالمندان، کودکان، زنان باردار و بیماران زمینهای) طبق پروتکلهای سازمان انتقال خون از اهدای خون معاف هستند.
- افرادی که در روزهای آلوده دچار سوزش چشم، گلو یا تنگی نفس میشوند نیز بهتر است اهدا نکنند.
- برای بقیه افراد سالم، آلودگی هوا ممنوعیت پزشکی ندارد و میتوانند خون اهدا کنند.
اما در عمل، مردم در روزهای آلوده کمتر از خانه خارج میشوند و همین باعث کاهش شدید مراجعه به مراکز اهدای خون میشود.
پارادوکس روزهای آلوده: نیاز بیشتر، اهدا کمتر
در روزهای آلودگی هوا:
- مراجعه به بیمارستانها و اورژانس بهدلیل بیماریهای قلبی و تنفسی افزایش مییابد → مصرف خون بیشتر میشود
- مراجعه برای اهدای خون کاهش مییابد → موجودی خون کم میشود
این عدم تعادل، ذخایر خونی را بهسرعت پایین میآورد.
وضعیت فعلی ذخایر خون کشور (آذر ۱۴۰۴)
- موجودی کل کشور: حدود ۳۳ هزار واحد (معادل ۴.۸ روز مصرف)
- تهران: فقط ۳.۴ روز ذخیره (پایینتر از میانگین کشوری)
- روزانه حدود ۷۵۰۰ واحد خون اهدا و ۷۰۰۰ واحد توزیع میشود
استانهای بحرانی
- تهران: بهدلیل آلودگی هوا و کاهش شدید مراجعه
- سیستانوبلوچستان: بیش از ۳۴۰۰ بیمار تالاسمی دارد که هر کدام ماهانه ۳ تا ۴ کیسه خون نیاز دارند → نیاز ماهانه استان حدود ۸ هزار واحد خون
- حوادث جادهای و سایر سوانح نیز مصرف را در این استانها بالا میبرد
پیام نهایی دکتر یکتاپرست:
در روزهایی که هوا آلوده است و همه ترجیح میدهند در خانه بمانند، دقیقاً همان روزهایی است که بیمارستانها به خون بیشتری نیاز دارند. اگر سالم هستید و علائم تنفسی ندارید، لطفاً در این روزها هم به مراکز انتقال خون سر بزنید؛ یک کیسه خون شما میتواند جان چند نفر را نجات دهد.
