نوجوانان چگونه به‌طور آگاهانه از شبکه‌های اجتماعی فاصله می‌گیرند؟

نوجوانان به تدریج از شبکه‌های اجتماعی فاصله می‌گیرند و استفاده خود را کاهش می‌دهند

مطالعات جدید نشان می‌دهد که نوجوانان امروزی به طور قابل توجهی استفاده از شبکه‌های اجتماعی را کم کرده و حتی گاهی به کلی از این پلتفرم‌ها فاصله می‌گیرند. این روند نشان‌دهنده تغییر نگرش نسل جوان نسبت به فضای مجازی و اهمیت بیشتر به سلامت روان و حفظ تمرکز است.

طبق گزارشی که در روزنامه گاردین منتشر شده، پژوهشگران دریافته‌اند نوجوانان و کودکان برای مدیریت بهتر سلامت روان، حفظ ایمنی شخصی و افزایش تمرکز، به طور داوطلبانه زمان کمتری را به گوشی‌های هوشمند و شبکه‌های اجتماعی اختصاص می‌دهند و حتی در مواردی استفاده از این ابزارها را به طور کامل متوقف می‌کنند. این موضوع در حالی اهمیت دارد که پیش از این تصور می‌شد نسل جدید بیشتر وقت خود را صرف شبکه‌های اجتماعی می‌کنند.

کارشناسان معتقدند این کاهش استفاده ناشی از افزایش نگرانی‌های نوجوانان نسبت به اثرات منفی استفاده بیش از حد از فضای مجازی است. برخلاف گذشته که خانواده‌ها و والدین کنترل بیشتری بر زمان استفاده از این ابزارها داشتند، اکنون خود نوجوانان مدیریت مصرفشان را به دست گرفته‌اند و سعی می‌کنند به شیوه‌های مختلف از آسیب‌های روانی و تمرکزی جلوگیری کنند.

مطابق داده‌های شرکت تحقیقاتی GWI، درصد نوجوانان ۱۲ تا ۱۵ ساله‌ای که خودشان فاصله گرفتن از تلفن‌های هوشمند، کامپیوتر و آیپد را انتخاب می‌کنند، از سال ۲۰۲۲ تاکنون ۱۸ درصد افزایش یافته و به ۴۰ درصد رسیده است. این آمار از نظرسنجی گسترده‌ای از بیش از ۲۰ هزار نوجوان و والدین آن‌ها در ۱۸ کشور جهان به دست آمده است.

نتایج تحقیقات نشان می‌دهد نوجوانان به دنبال راهکارهایی برای کاهش تأثیرات منفی زندگی آنلاین خود هستند؛ از جمله کاهش زمان استفاده از شبکه‌های اجتماعی، پرت کردن حواس از منفی‌گرایی در فضای مجازی، جستجوی تجربه‌های مثبت‌تر و در برخی موارد حتی ترک کامل این شبکه‌ها.

این روند در گزارش‌های دیگری مانند تحقیقات سازمان تنظیم‌کننده مقررات رسانه‌ای بریتانیا (آفکام) نیز مشاهده شده است. آفکام در گزارش سال ۲۰۲۴ خود اعلام کرده که ۳۳ درصد کودکان و نوجوانان ۸ تا ۱۷ ساله معتقدند زمان استفاده‌شان از صفحه نمایش بیش از حد است. همچنین ۴۷ درصد از جوانان ۱۶ تا ۲۴ ساله که از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند، اعلان‌های مربوط به اپلیکیشن‌ها را غیرفعال کرده و حالت «مزاحم نشوید» را فعال می‌کنند. حدود ۳۴ درصد از این گروه نیز تمایل دارند به طور آگاهانه فاصله خود را از شبکه‌های اجتماعی افزایش دهند.

این تغییر رفتار نوجوانان نشان‌دهنده افزایش خودآگاهی در برابر تأثیرات منفی فناوری و اهمیت بیشتر به حفظ سلامت روان و کنترل مصرف دیجیتال است.