گسترش روزافزون فناوریهای هوش مصنوعی، نیاز به زیرساختهای عظیم مانند مراکز داده را افزایش داده است. اما این پیشرفتهای فناوری، هزینههای زیستمحیطی سنگینی به همراه دارد، بهویژه در مصرف منابع آب محلی. در شهرستان نیوتون، جورجیا، ساخت مرکز داده متا مشکلات جدی برای ساکنان ایجاد کرده و زنگ خطر را برای آینده منابع آب در این منطقه و دیگر نقاط آمریکا به صدا درآورده است.
خانوادهای به نام بورلی و جف موریس، ساکن خانهای در فاصله کمتر از ۳۶۵ متری مرکز داده متا، از سال ۲۰۱۸ شاهد کاهش تدریجی آب چاه خانهشان بودهاند. این زوج گزارش دادهاند که دو شیر حمامشان دیگر کار نمیکند و آب باقیمانده پر از رسوبات گلآلود است. آنها تاکنون بیش از ۵ هزار دلار برای تعمیرات مرتبط با آب هزینه کردهاند، اما حفر چاه جدید که حدود ۲۵ هزار دلار هزینه دارد، از توان مالی آنها خارج است. بورلی موریس با نگرانی میگوید: «نمیتوانم آب خانهام را بنوشم، اما مجبورم برای آشپزی و مسواک زدن از آن استفاده کنم. این وضعیت ترسناک است.»
این مشکل تنها به خانه موریسها محدود نمیشود. گزارشهای نیویورک تایمز نشان میدهد که کل شهرستان نیوتون با بیش از ۱۲۰ هزار نفر جمعیت، در آستانه یک بحران آبی جدی قرار دارد. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰، این منطقه با کمبود آب مواجه شود و در صورت عدم بهبود زیرساختهای آب، ساکنان مجبور به جیرهبندی خواهند شد. شهردار منسفیلد این وضعیت را «فاجعهبار» توصیف کرده و هشدار داده که هزینههای آب طی دو سال آینده ۳۳ درصد افزایش خواهد یافت، در حالی که رشد سالانه این هزینهها معمولاً تنها ۲ درصد است.
مراکز داده هوش مصنوعی متا به دلیل نیاز به خنکسازی سرورهای پرحرارت، مقادیر عظیمی آب مصرف میکنند. مراکز قدیمیتر روزانه حدود ۵۰۰ هزار گالن آب مصرف میکنند، اما مراکز جدیدتر، که برای پشتیبانی از مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی طراحی شدهاند، ممکن است تا چندین میلیون گالن در روز مصرف کنند. برای مثال، یک مرکز داده در جورجیا درخواست ۹ میلیون گالن آب روزانه کرده است که معادل مصرف ۳۰ هزار خانوار است. این حجم عظیم مصرف، فشار بیسابقهای بر منابع آب محلی وارد کرده، بهویژه در مناطقی که به مخازن بارانی وابستهاند.
نکته قابل تأمل این است که شرکتهای فناوری مانند متا، هنگام انتخاب مکان برای مراکز داده، بیشتر به دنبال دسترسی به انرژی ارزان هستند تا منابع آب کافی. این اولویتبندی، منابع آب را در مناطق خشک و کمآب مانند جورجیا، آریزونا و تگزاس تحت فشار قرار داده است. در آریزونا، به دلیل مصرف بالای آب توسط مراکز داده، برخی پروژههای ساختوساز مسکونی متوقف شدهاند، زیرا منابع آب برای تأمین نیازهای این مراکز کافی نیست.
متا ادعا میکند که مطالعاتش نشان میدهد مرکز داده نیوتون تأثیری بر چاههای محلی نداشته است. اما مقامات محلی تأیید کردهاند که این مرکز حدود ۱۰ درصد از کل آب شهرستان را مصرف میکند، که این میزان برای منطقهای با منابع محدود، قابل توجه است. مایک هاپکینز، مدیر اداره آب و فاضلاب نیوتون، تأکید میکند: «این مراکز داده از ثروت مشترک ما استفاده میکنند. ما به سادگی آب کافی نداریم.»
برای رفع این بحران، پیشنهاد شده که زیرساختهای آب شهرستان با هزینهای بیش از ۲۵۰ میلیون دلار ارتقا یابد. اما هنوز مشخص نیست که آیا متا، بهعنوان یکی از عوامل اصلی این فشار بر منابع آب، در تأمین این هزینهها مشارکت خواهد کرد یا خیر. در عین حال، برخی شرکتها مانند آمازون و گوگل در تلاشاند تا با استفاده از فناوریهای خنککننده بدون آب یا بازیافت آب، تأثیرات زیستمحیطی خود را کاهش دهند. با این حال، این اقدامات هنوز در مراحل اولیه هستند و برای جبران خسارات وارد شده به جوامع محلی کافی به نظر نمیرسند.
این وضعیت نشاندهنده یک چالش بزرگتر است: چگونه میتوان پیشرفت فناوری را با حفظ منابع طبیعی متعادل کرد؟ افزایش شفافیت در گزارش مصرف آب مراکز داده، استفاده از فناوریهای پایدارتر و همکاری نزدیکتر بین شرکتهای فناوری و جوامع محلی، میتواند بخشی از راهحل باشد. اما تا زمانی که این مسائل بهصورت جدی مورد توجه قرار نگیرند، جوامع محلی مانند نیوتون همچنان با عواقب سنگین توسعه سریع هوش مصنوعی دستوپنجه نرم خواهند کرد.


