شرکت‌ها از هزینه‌های گزاف توکن‌های هوش مصنوعی گلایه دارند

تخیل کنید ابتدای سال بودجه‌ای برای یک سال استفاده از هوش مصنوعی در شرکتتان در نظر می‌گیرید و به سه ماه نرسیده، کل این بودجه تمام می‌شود. طنز تلخی است که به گفته «سم آلتمن»، مدیرعامل شرکت OpenAI، اکنون به واقعیت بسیاری از کسب‌وکارها ازجمله اوبر تبدیل شده است. آلتمن می‌گوید برای اولین‌بار، مشتریان این شرکت به صورت جدی از هزینه‌های فزاینده و غیرقابل‌کنترل استفاده از توکن‌های هوش مصنوعی گلایه کرده‌اند.

به گزارش Tom’s Hardware، دلیل اصلی این بحران، استفاده بی‌رویه و آزمایش‌های کنترل‌نشده سازمان‌ها با سیستم‌های هوش مصنوعی پیشرفته است که باعث افزایش تصاعدی مصرف توکن‌ها شده است. سم آلتمن در جریان رویداد Intelligence at Work با اشاره به این موضوع، گفت شرکت‌ها بسیار نگران این صورت‌حساب‌های سنگین هستند.

آلتمن در این مراسم گفت: 

«افرادی به ما می‌گویند (و این موضوع حالا شبیه به میم شده) که شرکت من تمام بودجه سال ۲۰۲۶ خود را در سه‌ماهه اول خرج کرده است! آیا می‌توانید این سیستم‌ها را کارآمدتر کنید؟ در ابتدای امسال آنها از مبلغی که برای این کار خرج می‌کردند کاملاً راضی بودند، اما به‌طور ناگهانی این موضوع به مسئله‌ای بسیار بزرگ تبدیل شده است.» 

به گفته او، OpenAI درحال بررسی راه‌هایی برای بهینه‌سازی مدل‌ها است تا ارزش بیشتری را با هزینه کمتر به مشتریان ارائه دهد.

یکی از بارزترین نمونه‌های این ولخرجی دیجیتال، مربوط به تیم «پیتر استاینبرگر»، خالق ابزار OpenClaw است که در یک ماه، ۱.۳ میلیون دلار برای خرید ۶۰۳ میلیارد توکن از APIهای شرکت اوپن‌ای‌آی هزینه کردند. این اتفاق که به پدیده «توکن‌مکسینگ» معروف شده، ناشی از این باور غلط است که استفاده حداکثری از هوش مصنوعی لزوماً به افزایش بهره‌وری و درآمد منجر می‌شود.

مصرف توکن هوش مصنوعی در شرکت‌ها

گزارش‌های جدید نشان می‌دهد که شرکت‌های بزرگ درحال عقب‌نشینی از سیاست‌های استفاده آزاد از هوش مصنوعی هستند. برای مثال، کارمندان آمازون اعتراف کرده‌اند که صرفاً برای بالا بردن امتیاز خود در لیدربوردهای داخلی دستیارهای هوش مصنوعی را برای انجام کارهای غیرضروری به کار می‌گیرند.

در سوی دیگر، شرکت مایکروسافت نیز به دلیل همین هزینه‌های سرسام‌آور، مجبور شده تا مجوزهای استفاده از ابزار Claude Code را محدود کند. حتی مدیرعامل شرکت اوبر نیز صراحتاً اعلام کرده است که هیچ ارتباط مستقیمی بین سرمایه‌گذاری بی‌رویه روی هوش مصنوعی و موفقیت یک محصول وجود ندارد.

با وجود این چالش‌ها، آلتمن پیش‌بینی می‌کند که مصرف توکن‌های هوش مصنوعی همچنان به رشد تصاعدی خود ادامه خواهد داد و میانگین مصرف جهانی به زودی رکوردهای خیره‌کننده‌ای را ثبت خواهد کرد.

او با مقایسه آمارهای گذشته و حال، توضیح داد:

 «شش سال و نیم پیش، رکورددار مصرف ما ماهانه ۱۰۰ هزار توکن استفاده می‌کرد؛ امروز این رقم به میانگین سرانه جهانی تبدیل شده است! درحال‌حاضر، یکی از کاربران برتر ما ماهانه حدود ۱۰۰ میلیارد توکن مصرف می‌کند.»

 آلتمن با اعتراف به اینکه حتی خودش هم از این ارقام شگفت‌زده شده، پیش‌بینی کرد که اگر این روند رشد خطی ادامه یابد، میانگین سرانه مصرف جهانی در آینده به ۱۰۰ میلیارد توکن در ماه خواهد رسید.

این پیش‌بینی‌ها تنها در صورتی محقق می‌شوند که قیمت توکن‌ها با سرعت بیشتری نسبت به میزان تقاضا کاهش یابد. این وضعیت نمونه بارزی از «پارادوکس جونز» است؛ یعنی هرچه یک منبع ارزان‌تر شود، مردم بیشتر از آن استفاده می‌کنند. اما مشکل اینجاست که با پیچیده‌ترشدن ایجنت‌های هوش مصنوعی، تعداد توکن‌های مصرفی آن‌ها به صورت نمایی بیشتر می‌شود و به نظر می‌رسد این افزایش مصرف، از سرعت بهبود کارایی و کاهش هزینه‌های زیرساختی در شرکت‌های هوش مصنوعی پیشی گرفته است.