توسط : قاچاق یک میلیارد دلار تراشه هوش مصنوعی انویدیا به چین: چالش تحریمهای آمریکا
با وجود تحریمهای سختگیرانه آمریکا، گزارش فایننشال تایمز نشان میدهد که در سه ماه گذشته، بیش از یک میلیارد دلار تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی انویدیا، از جمله مدلهای B200، H100 و H200، بهصورت غیرقانونی وارد چین شده است. این تراشهها که برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی توسط غولهای فناوری آمریکایی استفاده میشوند، در بازار سیاه چین به دلیل تقاضای بالای شرکتهای چینی برای توسعه هوش مصنوعی، به شدت محبوب هستند. این موضوع محدودیتهای سیاستهای تجاری آمریکا برای مهار پیشرفت فناوری چین را زیر سؤال برده است.
طبق اسناد فروش، قراردادها و منابع مطلع، شبکهای پیچیده از واسطهها، دلالان و اپراتورهای دیتاسنتر در چین با همکاری یکدیگر، رکهای سرور آمادهای را که حاوی تراشههای ممنوعه انویدیا هستند، تأمین میکنند. این رکها، که اغلب از برندهایی مثل Supermicro، Dell و Asus هستند، بهصورت «plug-and-play» در شبکههای اجتماعی چینی مانند Douyin و Xiaohongshu تبلیغ میشوند و حتی خدمات تست ارائه میدهند. فایننشال تایمز هیچ مدکی مبنی بر آگاهی این شرکتها از قاچاق محصولاتشان ارائه نکرده، و آنها نیز هرگونه نقض قوانین صادراتی آمریکا را رد کردهاند. یک توزیعکننده چینی به فایننشال تایمز گفته: «وقتی سود کلان باشد، واسطهها همیشه راهی پیدا میکنند.»
تراشههای B200 به دلیل عملکرد برتر و نگهداری آسانتر نسبت به سریهای Grace Blackwell، پرطرفدارترین محصول در این بازار سیاه هستند و بهطور متوسط با ۵۰ درصد افزایش قیمت (۴۲۰,۰۰۰ تا ۴۹۰,۰۰۰ دلار برای هر رک با هشت تراشه) فروخته میشوند. این در حالی است که تراشه H20، نسخهای ضعیفتر که انویدیا برای رعایت تحریمها طراحی کرد، در آوریل ۲۰۲۵ با محدودیتهای جدید دولت آمریکا مواجه شد. گزارشها نشان میدهد که کشورهای جنوب شرق آسیا، بهویژه مالزی و تایلند، بهعنوان مراکز انتقال این تراشهها عمل میکنند، جایی که محمولهها از طریق شرکتهای واسطه به چین میرسند. افزایش ۳٬۴۰۰ درصدی واردات GPUهای پیشرفته به مالزی در اوایل ۲۰۲۵، زنگ خطر را برای مقامات آمریکایی به صدا درآورده و آنها را به بررسی محدودیتهای جدید واداشته است.
انویدیا در واکنش به این گزارش اعلام کرده که «هیچ مدرکی از انحراف تراشههایش» وجود ندارد و تأکید کرده که ساخت دیتاسنتر با محصولات قاچاق، به دلیل عدم پشتیبانی رسمی، از نظر فنی و اقتصادی ناپایدار است. با این حال، جفری کسلر، معاون وزارت بازرگانی آمریکا، این ادعا را رد کرده و گفته: «قاچاق در جریان است و این یک واقعیت است.» مدیرعامل انویدیا، جنسن هوانگ، نیز در Computex ۲۰۲۵ مدعی شده بود که شواهدی از قاچاق وجود ندارد، اما همزمان تحریمها را «شکستخورده» خواند و هشدار داد که این محدودیتها چین را به توسعه تراشههای بومی تشویق میکند. او اخیراً پس از مذاکره با دولت ترامپ، مجوز فروش H20 به چین را دریافت کرد، که نشاندهنده تعدیل برخی محدودیتها است.
این قاچاق گسترده، که شامل فروش ۴۰۰ میلیون دلار رک توسط یک شرکت در آنهویی چین از اواسط مه ۲۰۲۵ است، نهتنها برای شرکتهای چینی که به هوش مصنوعی وابستهاند، بلکه برای نهادهای دولتی و نظامی چین نیز حیاتی است. اسناد نشان میدهند که دانشگاههای چینی و نهادهای مرتبط با ارتش، از جمله مؤسسات تحقیقاتی تسلیحات هستهای، از این تراشهها استفاده کردهاند. این موضوع نگرانیهای امنیتی آمریکا را تشدید کرده، بهطوری که قانونگذارانی مانند بیل فاستر پیشنهاد ردیابی موقعیت تراشهها را مطرح کردهاند. با این حال، شبکههای قاچاق که از شرکتهای صوری و مسیرهای پیچیده در آسیا استفاده میکنند، همچنان یک قدم جلوتر از مجریان قانون هستند.
این ماجرا نشاندهنده چالش عظیم آمریکا در کنترل فناوریهای پیشرفته در برابر انگیزههای مالی و جاهطلبیهای ملی چین است. در حالی که انویدیا از بازار سیاه سود غیرمستقیمی میبرد، چین با توسعه تراشههای بومی توسط شرکتهایی مثل هواوی و SMIC، به دنبال کاهش وابستگی به غرب است. این رقابت، که با قاچاق و دور زدن تحریمها شدت گرفته، آینده صنعت هوش مصنوعی و توازن قدرت فناوری جهانی را شکل خواهد داد.
