قطعی اینترنت ۴۲ روزه شد؛ ۹۸۴ ساعت بی‌صدا بودیم

بر اساس تازه‌ترین به‌روزرسانی نت‌بلاکس، قطع گسترده اینترنت در ایران وارد چهل‌ودومین روز خود شده و مجموع زمان این محدودیت ارتباطی به بیش از ۹۸۴ ساعت رسیده است.

به گزارش هاریکا، این نهاد پایش اینترنت اعلام کرده که در این مدت، دسترسی عمومی شهروندان به اینترنت جهانی به‌شدت محدود شده و کاربران عمدتاً به شبکه ملی اطلاعات دسترسی داشته‌اند، در حالی که گروهی از کاربران منتخب به‌صورت گزینشی امکان اتصال به اینترنت بین‌المللی را پیدا کرده‌اند. این وضعیت به شکل‌گیری دسترسی طبقاتی به اینترنت و محدود شدن جریان آزاد اطلاعات منجر شده است.

تداوم این محدودیت‌ها در شرایطی است که با اجرای آتش‌بس، احتمال آغاز مذاکرات میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری پاکستان افزایش یافته و امکان کاهش تنش و بازگشت به شرایط باثبات‌تر وجود دارد.

مذاکره خارجی اگرچه می‌تواند بخشی از فشارهای سیاسی و اقتصادی را کاهش دهد، اما به گفته کارشناسان،‌ ترمیم آسیب‌های اجتماعی، اقتصادی و روانی ماه‌های اخیر نیازمند اقدامات وسیع‌تری است که قطعاً‌ برقراری اینترنت آزاد برای همگان،‌ یکی از مهم‌ترین موارد این‌ دسته از اقدامات است.

در ۶ هفته گذشته، اینترنت که زیرساخت زندگی روزمره، ارتباطات، آموزش و اقتصاد دیجیتال است، از دسترس جامعه خارج بوده است.

فعالان اقتصاد دیجیتال در هفته‌های اخیر بارها خواستار بازگشایی اینترنت شده‌اند و تأکید کرده‌اند که بازسازی اقتصاد، به‌ویژه اقتصاد دیجیتال، بدون دسترسی آزاد و پایدار به اینترنت جهانی ممکن نیست. یادداشت‌ها، گزارش‌ها و گفتگوهای منتشرشده در هاریکا نیز نشان می‌دهد که قطع اینترنت، علاوه بر خسارت‌های مالی، به فرسایش اعتماد فعالان اقتصادی و ناامیدی نیروی انسانی متخصص انجامیده است.

فراتر از حوزه اقتصاد، پیامدهای انسانی قطع اینترنت نیز بسیار در خور توجه است. اینترنت در زندگی مردم عادی و به‌ویژه گروه‌هایی از جامعه با نیازهای خاص، همچون معلولان، نابینایان و جوامع حاشیه‌ای، نقشی حیاتی در دسترسی به خدمات، اشتغال، آموزش و ارتباطات اجتماعی بازی می‌کند و قطع دسترسی، به افزایش انزوا، محرومیت و فشار روانی در این گروه‌ها منجر شده و شکاف اجتماعی موجود را عمیق‌تر کرده است.

در کنار این آسیب‌ها، محدود شدن اینترنت امکان روایت‌گری مردم از شرایط جنگ و بحران اخیر را نیز از بین برده است. تحلیل‌گران رسانه‌ای معتقدند حذف صدای شهروندان از شبکه‌های اجتماعی جهانی،  به یک‌سویه شدن روایت‌ها انجامیده و امکان نقش‌آفرینی مردم را در عرصه سیاست عمومی از بین برده است.

در چنین فضایی، ناظران بر این باورند که اگر حاکمیت در مسیر مذاکره خارجی به‌دنبال توافق و کاهش تنش در سطح بین‌المللی است، هم‌زمان باید خواسته آحاد مردم، از جمله حق دسترسی آزاد و برابر به اینترنت، را نیز به رسمیت شناخته بشناسد.